كمالند . اكنون كه اين مطلب دانسته شد ، يك مطلب ديگر اضافه مىكنيم تا پاسخ سؤال روشن گردد ، و آن اين است كه موجودات از دو نظر با يكديگر اختلاف دارند : يكى از نظر اختلاف نوعى ؛ مثلًا نوع انسان غير از نوع گوسفند است و انواع نباتات با انواع حيوانات متفاوت است و قهراً انواع احتياجات موجودات نيز به تناسب اختلاف نوعى آنها متفاوت مىشود . قهراً امورى كه رفع كنندهء نيازمنديهاى يك نوع مىباشند با رافع احتياجات نوع ديگر ممكن است متفاوت باشد . بديهى است كه قلمرو احتياجات انسان با قلمرو احتياج هر حيوان ديگر متفاوت است و قلمرو احتياج حيوانات با قلمرو احتياج نباتات فرق مىكند . و از نظر دوم ، اختلافاتى است كه با يكديگر از لحاظ عوامل محيط دارند . البته جاى ترديد نيست كه محيطهاى زندگى جاندارها از نظر اينكه در چه منطقه‌اى بوده باشند و در نتيجه از نظر گرمى و سردى و فراوانى آذوقه و عدم فراوانى آن و وجود درندگان و گزندگان و نزديك به دريا بودن يا دور از آن بودن و همچنين دشت بودن يا كوهستانى بودن محيط با يكديگر فرق مىكنند . قهراً احتياجات آنها به همين موجبات متفاوت مىگردد و چون احتياجات متفاوت شد خيرات و كمالات متفاوت مىگردد . پس دو نوع احتياج داريم : احتياج نوعى و احتياج فردى ، يا احتياج ذاتى و احتياج عرضى . پس علّت اينكه خير و شرها متفاوت مىگردند يكى اختلافات احتياجات نوعى است و ديگر احتياجات محيطى . 4 . بين « حق » و « جميل » فرق است اجمال مطلب اينكه : « حق » دريافت عقل نظرى است و « جميل » دريافت عقل عملى . حكما از قديم دريافته‌اند كه آنچه عقل انسان درك مىكند به طور كلّى بر دو قسم است : يكى ادراك امورى است كه در واقع و نفس الامر هست و عقل انسان اشياء را از آن جهت كه هستند مطالعه مىكند . از اين نظر عالم وجود يك صحنه‌اى است تماشايى و عقل آدمى تماشاگر است و كوشش مىكند از طرق مختلف هر چه بهتر و